Dit blog bevat artikelen, notities, vertalingen en recensies over verschillende onderwerpen die vrijwel altijd iets met literatuur, kunst of wetenschapsgeschiedenis te maken hebben. De meeste berichten zijn eerder in druk verschenen (zie voor een publicatielijst het bericht van 14 mei 2012).
vrijdag 18 oktober 2024
Toespraak na plaatsing Stolperstein voor Jakob Ginsberg - Kort Rapenburg 17, Leiden
woensdag 31 maart 2021
Nicolaas van Wijk: onbekende foto op Nieuwstraat 36
NICOLAAS VAN WIJK: ONBEKENDE FOTO OP NIEUWSTRAAT 36, LEIDEN
| Nicolaas van Wijk, zittend tweede van links, onder vrienden aan de samowar, vermoedelijk eind jaren dertig, in zijn huis, Nieuwstraat 36, Leiden © Collectie Jan Paul Hinrichs |
zaterdag 22 augustus 2020
J.J. Voskuil: een voetnoot bij Nicolaas van Wijk
J.J. VOSKUIL: EEN VOETNOOT BIJ NICOLAAS VAN WIJK
In de biografie Vader van de slavistiek (2005) portretteer ik de slavist Nicolaas van Wijk (1880-1941) als een milde man die zijn ongeëvenaarde werkkracht en inventiviteit koppelde aan een zoeken naar consensus met zijn collega's. Veel aandacht is besteed (pp. 274-276) aan een gedicht over Van Wijk van Muus Jacobse (K.H. Heeroma) dat is opgedragen aan de neerlandicus en volkskundige P.J. Meertens. Meertens is vooral bekend als Anton Beerta, een sleutelfiguur in de romancyclus Het Bureau van J.J. Voskuil.
Heel graag had ik in de biografie verwezen naar een passage die ik zojuist vind in Het Bureau waarin Beerta Van Wijk noemt als voorbeeld van iemand die heetgebakerde collega's opriep consensus te zoeken. Beerta verwijt Maarten Koning dat hij veel te fel reageert. Maarten zegt dat er geen sprake van felheid is, maar dat hij alleen geen zin heeft om met zich te laten sollen. Hierop verklaart Beerta: ‘Ach, laten sollen. Zo praatte ik vroeger ook, maar toen heeft Van Wijk me een keer bij zich geroepen en gezegd: Je moet niet zo fel zijn, jongen. Je moet leren te nemen. – Dat heb ik geleerd en dat zul jij ook nog wel leren.’ (J.J. Voskuil, Het Bureau, 3. Plankton (Amsterdam: G.A. van Oorschot, 1997), p. 604).
woensdag 6 augustus 2014
Nicolaas van Wijk: Nieuwstraat 36 te koop
Algemeen:
Een groene oase in de binnenstad!
Wat een verrassing, wat een sfeervol pand!
Te huur, aan de voet van de Hooglandse kerk en midden in het historische hart van Leiden, een karakteristiek historisch pand met diepe binnentuin en tuinkamer, oorspronkelijk gebouwd rond 1500 en nu een Rijksmonument in uitstekende staat. Bijzonder zijn de muurteksten in het pand.
Tussen 2010 en 2014 is het pand volledig aangepast aan de wensen van deze tijd (datalijnen in alle ruimten, airco) en met veel aandacht en liefde onder architectuur in oude glorie hersteld. Mede daardoor heeft het nog veel originele details, zoals: beschilderd houten plafond, binnenluiken, tuinkamer, originele schouwen, monumentale vloeren van marmer, hout en tegels.
Het pand is geschikt als kantoor, woonhuis of een combinatie daarvan (bestemmingsplan GD: gemengde doeleinden).
Ligging en bereikbaarheid:
Het pand heeft uitzicht op andere historische panden, ligt naast veilinghuis Onder de Boompjes en te midden van gezellige winkels, restaurants en terrasjes. De zaterdagse markt en de grachten liggen om de hoek.
De Nieuwstraat is prima bereikbaar vanaf de A4 en de A44 en heeft (betaalde) parkeermogelijkheden voor de deur. Er zijn 2 parkeergarages binnen een straal van 500 m (jaarhuur mogelijk). Leiden CS ligt op circa 10 minuten loopafstand (een historische wandelroute is beschikbaar).
Indeling:
Het pand telt 3 verdiepingen en is verdeeld over een voor- en een achterhuis. Dat maakt het verrassend en speels. De totale oppervlakte bedraagt ca 460 m² en de inhoud bedraagt ca.1.485 m³
Begane grond:
Hardstenen stoep met bijbehorende paaltjes, fraai entree naar hal met marmeren vloer, garderobe, toilet met wasbekken, bergruimte en doorkijk/toegang naar 40 m diepe binnentuin. Links en rechts hoge kamers met parket, marmeren schouw, beschilderd houten plafond, binnenluiken en fraaie raampartijen.
Achterkamer met uitzicht op het terras en de tuin, historische wandkasten, marmeren schouw en parketvloer. Monumentale keuken met veel bergruimte, deur naar de tuin, tegelvloer. Quooker, vaatwasser en heteluchtoven.
Lange gang naar de hoge, halfronde muziekkamer met bijzondere akoestiek, fraaie schouw, monumentale vloer, wandkasten en openslaande deuren naar de tuin.
Fraai en licht trappenhuis (met gangkast) naar overloop en bijzondere, ruime toiletruimte met wastafel.
1e verdieping:
2 Grote, hoge en ruime zonnige kamers met uitzicht op de karakteristieke leilindes en historische panden. 2 Achterkamers met uitzicht op de tuin.
Trappartij met gangkast naar 2e verdieping.
2e verdieping:
Overloop met hoge dakspanten, pantry (incl. vaatwasser en Quooker), 5 kamers met balkenplafonds.
Tuin:
De lommerrijke, zonnige en goed onderhouden stadstuin heeft een terras, gazon, bloemenperken en diverse zitmogelijkheden. De fraaie bomen, de gestucte wanden en het uitzicht op de Hooglandse kerk geven de tuin haar bijzondere charme.
Status: Rijksmonument
Monumentnummer 25240
Beschrijving: Pand met bakstenen gevel met rechte kroonlijst, deuromlijsting en bovenlicht. Hardstenen stoep met palen.
Opleveringsniveau:
Het geheel wordt compleet en verzorgd opgeleverd. Zowel het exterieur als het interieur spreken absoluut tot de verbeelding. Aanwezig zijn:
• Cv-installatie
• Dubbele beglazing (deels monumentenglas)
• Airco
• Alarminstallatie
• Data bekabeling
• Inbouwkeukenapparatuur en Quookers
Het pand wordt wekelijks onderhouden door een tuinman en een interieurverzorgster. Voortzetting van hun betrokkenheid is wenselijk.
Koopprijs:
De vraagprijs voor het geheel bedraagt € 1.700.000,= kosten koper.
Zekerheidstelling:
Een bankgarantie c.q. waarborgsom ter waarde van 10 % van de koopsom.
Koopovereenkomst
Het koopcontract zal vervaardigd worden op basis van het standaard model Raad van Onroerende zaken (ROZ), zoals gehanteerd door de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM).
Huurprijs
De huurprijs bedraagt € 79.000,= per jaar exclusief BTW, gas, water en elektriciteit. Betaling per maand vooruit.
Huurtermijn
Het pand is per 1 juli 2014 beschikbaar en wordt verhuurd voor 5 jaar met verlenging voor dezelfde huurtermijn. Overleg is mogelijk.
Zekerheidstelling
Een bankgarantie c.q. waarborgsom ter waarde van 3 maanden huur inclusief BTW.
Huurovereenkomst
Het huurcontract is overeenkomstig met het standaard model Raad van Onroerende zaken (ROZ), zoals gehanteerd door de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM).
Huurprijsindexering
De indexering geschiedt jaarlijks (voor het eerst één jaar na huuringangsdatum) aan de hand van het consumentenprijsindexcijfer (CPI Alle Huishoudens) zoals gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Historie
Bijzonder is dat het huidige pand en de huidige tuin al in 1500 op tekeningen terug te vinden is. Een vorige bewoner heeft van het pand een uitgebreide beschrijving geschreven, met daarbij oude foto’s. Een bouwhistorisch onderzoek bracht vele verrassende details aan het licht.
Voor de toekomstige huurders, is een kopie van beide documenten natuurlijk voorhanden.
Tot in de twintigste eeuw werd het pand bewoond door de eigenaren van de naastgelegen distilleerderij “Onder de Boompjes’ (nu veilinghuis). De Tuinkamer met z’n prachtige akoestiek werd rond 1850 aangebouwd voor een muzikale zoon, de latere dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Volgens niet bevestigende bronnen kreeg prinses Juliana er vioolles. Nog worden er regelmatig zondagmiddagconcerten gegeven.
De stadstuin is een oase van rust. Het is, samen met het fraai beschilderde houten plafond in de voorkamer en de bijzondere sfeer die in het pand hangt, een grote verrassing voor onder meer de talrijke bezoekers van de Monumentendagen, waarvoor het pand regelmatig haar deuren opent.
| Klik op het label hieronder voor meer blogberichten over Nicolaas van Wijk.
donderdag 14 november 2013
Nicolaas van Wijk: Nieuwstraat 36, Leiden in 1988
De slavist Nicolaas van Wijk (1880-1941) woonde van 1914 tot 1941 in het patriciërshuis Nieuwstraat 36 in Leiden. In de literatuur over hem speelt dit huis een grote rol: hier ontving hij zijn studenten en gaf hij college rond de samowar.
![]() |
| Van Wijk en studenten, ca. 1939. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
In 1988 bezocht ik dit befaamde huis dat toen nog in bezit was van de familie Bakker die het in 1941 van Vladimir Zatskoj, de erfgenaam van Van Wijk, had gekocht. De voormalige werkkamer was in bouwvallige staat. De tuindeur leek permanent open te staan. Vensterglas was gebroken. De tuin - een paradijsje in het centrum van Leiden, vlak onder de Hooglandsekerk - leek nog in oorspronkelijke staat. Inmiddels is het hele huis gerenoveerd. Dit bleek bij mijn tweede bezoek dat plaats vond in 2012 (zie de foto's bij het bericht van 4 oktober 2013).
Hierbij publiceer ik zes foto's die ik in 1988 maakte. Ze tonen ons de werkkamer en de tuin in een toestand die nog vermoedelijk dicht bij die in 1941 stond.
Jan Paul Hinrichs
Nicolaas van Wijk,
donderdag 24 oktober 2013
Nicolaas van Wijk: dertien foto's
Toen ik in de jaren 2003 en 2004 een biografie van Nicolaas van Wijk (1880-1941) schreef, waren nog maar heel weinig mensen in leven die hem goed gekend hadden. Een uitzondering was Alena Maxová (1920-2013), dochter van Prokop Maxa (1884-1961) die in 1920-1921 gezant van Tsjechoslowakije in Den Haag was. Later was hij gezant in Warschau en Sofia. Alena, die in Den Haag is geboren, kende Van Wijk vooral van de talrijke zomers die deze met de familie Maxa doorbracht in Tsjechoslowakije, Polen en Bulgarije. Ze heeft me veel informatie gestuurd, waarvan ook in de biografie gebruik is gemaakt (zie Vader van de slavistiek. Leven en werk van Nicolaas van Wijk (1880-1941), Amsterdam: Bas Lubberhuizen, 2005, p. 238 e.v.). Ook leverde ze foto's waarvan er een is gepubliceerd in het boek (p. 238). Eerder dit jaar is Alena Maxová, die lang werkte als vertaalster van Bulgaarse en Engelse literatuur, in Praag overleden.
Hierbij publiceer ik dertien foto's die Alena Maxová in 2004 schonk. Ze tonen ons Van Wijk in informele situaties: materiaal dat we uit andere bron niet kennen.
Jan Paul Hinrichs
![]() |
| Nicolaas van Wijk in Tsjechoslowakije, 1922. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Van Wijk met Marie Maxová en (van l. naar r.) haar neef Jan en kinderen Alena en Prokop, Noord-Bohemen, 1923. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk, Prokop Maxa en diens zoon Jan, ca. 1925. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk en de familie Maxa, ca. 1925. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk, Prokop Maxa en diens kinderen Alena en Vojta, Tsjechoslowakije, 1931. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk, tweede van links, met de heer Piras (chauffeur), Vojta Maxa, Marie Maxová, Alena Maxová en Prokop Maxa. in het Rila-gebergte, Bulgarije, 1931. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk (met wandelstok) bij een bezoek aan een klooster, Bulgarije, jaren dertig. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk (rechts) in het vrouwenklooster van Arbanasi, Bulgarije, 1933. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk en de familie Maxa in Bulgarije, jaren dertig. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk bezoekt met de familie Maxa een klooster in Bulgarije, juli 1936. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
![]() |
| Nicolaas van Wijk met (van l. naar r.) Prokop Maxa jr, Marie Maxová, Prokop Maxa en Jan Maxa. Foto © Collectie Jan Paul Hinrichs |
vrijdag 4 oktober 2013
Nicolaas van Wijk: bibliografie
| De lange gang waar de bibliotheek stond in het voormalige woonhuis van Nicolaas van Wijk, Nieuwstraat 36, Leiden, 8 september 2012. Foto © Jan Paul Hinrichs |
Berkel, Klaas van & Stefan van der Poel (eds.), Nieuw licht op Leo Polak (1880-1941): filosoof van het vrije denken (Hilversum: Verloren: 2016), p. 104 [=foto van een familiediner van Leo Polak, waarbij Nicolaas van Wijk, ongeïdentificeerd in het onderschrift, vooraan rechts zit, tegenover Leo Polak die vooraan links zit]
Booij, Geert. ‘Nicolaas van Wijk en de brede bachelor’ [N.a.v. Hinrichs 2005]. Forum. Nieuwsbrief van de Faculteit der Letteren, no. 1. ( http://www.letteren.leidenuniv.nl/forum/index.php3?m=322&c=287)
Cygankov, A.S. & Tereza Obolevič, Nemeckij period filosofskoj biografii S.L. Franka (novye materialy). Moskva: IF RAN, 2019 [p. 89, p. 91, p. 224].
Daalder, Saskia. ‘Wat aan de AVT voorafging: de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap’. In Saskia Daalder, Ad Foolen, Jan Noordegraaf, Taalwetenschap in Nederland. Zestig jaar AVT (1950-2010), Amsterdam-Münster: Stichting Neerlandistiek VU / Nodus Publikationen, 2010, p. 7-42.
Derksen, Rick. ‘Van Wijk als grondlegger van de Nederlandse baltistiek (I/II)’. Baltische wijzer 24 (2015), nr. 92, p. 24-26.
Derksen, Rick. ‘Van Wijk als grondlegger van de Nederlandse baltistiek (II/II)’. Baltische wijzer 24 (2016), nr. 94, p. 20-23.
Detrez, Raymond. ‘«Balgarite izobšto ne sa chora samo na prikazki». Vpečatlenija za Balgarija ot cholandskija slavist Nikolas van Vejk’. Istoričeski pregled 68 (2012), pp. 231-257.
Detrez, Raymond. ‘Cholandskijat ezikoved Nikolas van Vejk (1880-1941) i prinost mu km (staro)balgaristika’. Ezikov svjat = Orbis linguarum 16 (2018), 2, pp. 71-79.
Driel, Lo van. ‘Van Wijk’ [Rec. Hinrichs 2005]. Provinciale Zeeuwse Courant, 15.02.2006, p. 27.
Elson, Mark J. [Rec. Hinrichs 2006]. Canadian Slavonic Papers 48 (2006), 420-421.
Fehr Jr., A.J. [Rec. van N. van Wijk, De Nederlandsche taal, Zwolle 1906]. Museum 14 (Oct. 1906), kol. 27-30.
Genee, Inge & Jan Paul Hinrichs. ‘Introduction’. In Inge Genee & Jan Paul Hinrichs (eds.), C.C. Uhlenbeck (1866-1951): a linguist revisited. Themanummer Canadian Journal of Netherlandic Studies 31-2/32-1 (2008-2009), p. 1-9.
Hinrichs, Jan Paul. 'Nicolaas van Wijk: terugblik op een biografie', in Jan Paul Hinrichs, Brief uit Vidin. Nijmegen: Flanor, 2015, 2de gewijzigde druk 2015, p. 11-20.
Kortlandt, Frederik. 'Proto-Slavic *j, Van Wijk’s law, and ē-stems'. Rasprave Instituta za hrvatski jezik i jezikoslovlje 41/1 (2015), p. 65-76.
Krielaers, Michiel. ‘Gezellig, een borrel bij de prof. Bij slavist Nicolaas van Wijk (1880-1941) vonden Russische vluchtelingen onderdak’ [Rec. Hinrichs 2005]. NRC Handelsblad (Boeken), 01.06.2007, p. 34.
Leidsche herinneringen van Jogjasche oud-Leidenaars. [Batavia] : ten bate van de Vereenigde Prins Bernhard- en Spitfirefondsen [ca. 1941].
Leskien, August. Tagebücher 1892-1916 (eds. Thomas Fuchs & Birgit Staude). Dresden: Thelem, 2016 (Bausteine aus dem Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde. Kleine Schriften zur sächsischen Geschichte und Volkskunde; 36), p. 216.
Louwerse, Nadja. ‘Anna Croiset van der Kop (1859-1914), pleitbezorgster van een Nederlandse leerstoel slavistiek’. Tijdschrift voor Slavische literatuur, nr. 60, 2011, p. 67-79.
Marčenko, Tat’jana. Russkie pisateli i Nobelevskaja premija (1901-1955). Köln: Böhlau, 2007 (Bausteine zur slavischen Philologie und Kulturgeschichte, N.F., Reihe A, Band 55).
Meer, Theo van der. ‘Dien Avond - en die Rooze. De veroordeling van Piet Meertens in 1941’. In: Gert Hekma & Theo van der Meer (eds.), 'Bewaar me voor de waanzin van het recht'. Homoseksualiteit en strafrecht in Nederland. Diemen: AMB, 2011, p. 123-133.
Nagel, Alexandra. ‘”Met 26 jaar opnieuw beginnen … is niet mogelyk”: een portret van Jan Bool, Etty Hillesums studiegenoot’. In Klaas A.D. Smelik (ed.), Etty Hillesum 1914-2014. Antwerpen: Garant, 2014, pp. 151-165.
Nederlands-Vlaamse Slavistendagen Universiteit Leiden, 15 en 16 juni 2006: overzicht van bijdragen [Leiden 2006].
Otterspeer, W. Het horzelnest. De Leidse universiteit in oorlogstijd. Amsterdam: Prometheus, 2019.
Overman, Rogier. Een welkom academisch gezelschap. Geschiedenis van de Amsterdamse Universiteits-Vereniging 1889-2007. Amsterdam: Aksant, 2008.
Pijnenburg, W.J.J. ‘Wijk, Nicolaas van’. In Harro Stammerjohann (ed.), Lexicon grammaticorum: a bio-bibliographical companion to the history of linguistics. Tübingen: Max Niemeyer Verlag, 20092, p. 1639-1640.
Regenhardt, Jan Willem. Mischa’s spel en de ondergang van familie Hillesum. Amsterdam : Balans, 2012.
Sanders, Ewoud. [Rec. Hinrichs 2005]. In ‘Ramsj’. NRC Handelsblad, 13.03.2009, Boeken, nr. 11, p. 15.
Schaeken, Jos. ‘’Weest voor alles Neerlandici!’. Nicolaas van Wijk (1880-1941), slavist’ [Rec. Hinrichs 2005 en 2006]. Tijdschrift voor Nederlandse taal- en letterkunde 123 (2007), p. 251-257.
Schoonheim, Pieter. ‘J. Ginsberg: antiquaar en boekverkoper’. Frons 28 (2008), nr. 2, p. 20-24.
Šmelev, I.S. Perepiska s O.A. Bredius-Subbotinoj. Neizvestnye redakcii proizvedenij, 3 (dopolnitel’nyj, č. 1). Moskva: ROSSPÈN, 2005.
Solnceva, N.N. Ivan Šmelev: žizn’ i tvorčestvo. Žizneopisanie. Moskva: Èllis Lak, 2007.
Stroom, G.P. van der. Jac. van Ginneken onder vuur. Over eigentijdse en naoorlogse kritiek op de taalkundige J.J.A. van Ginneken S.J. (1877-1945). Münster: Nodus Publikationen, 2012 (Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU; 68).
Toman, Jindřich (ed.), Letters and other materials from the Moscow and Prague Linguistic Circles, 1912-1945. Ann Arbor: Michigan Slavic publications, 1994 (Cahiers Roman Jakobson; 1).
Trubeckoj, N.S. Pis’ma k P.P. Suvčinskomu 1921-1928 (ed. K.B. Ermišina). Moskva: Biblioteka-fond “Russkoe Zarubež’e: Russkij put’, 2008.
Trümper, Hellen. ‘Nicolaas van Wijk: vader van de slavistiek’ [Rec. Hinrichs 2005]. Levende Talen Magazine 93 (2006), nr. 3, p. 28-29.
Vaan, Michiel de. 'Schrijnens Handleiding honderd jaar'. http://www.neerlandistiek.nl/2017/03/schrijnens-handleiding-honderd-jaar/#more-12931 (2 maart 2017).
Verhaar, Peter. ‘Nicolaas van Wijk: Slavist, taalkundige en filantroop’ [Rec. Hinrichs 2006]. Doelwit. Personeelsblad van de Universiteitsbibliotheek Leiden 22 (2006), p. 47-49.
Weijts, Christiaan. ‘Mysterieuze oerfiguur. Biografie van Leidse slavist en rector-magnificus Nicolaas van Wijk (1880-1941)’ [=Interview met J.P. Hinrichs]. Mare 29, nr. 10 (10.11.2005), p. 9.
Willemsen, Cees. ‘Vader, zoon en geest van de slavistiek. Twee Nederlandse slavisten en ‘de Rus’’ [Rec. Hinrichs 2005 en Hans Boland, Mijn Russische ziel, Amsterdam, 2005]. Trouw, 11.02.2006, p. 19 (Letter & Geest).
Willemsen, Cees [Rec. Hinrichs 2005 en Hans Boland, Mijn Russische ziel, Amsterdam, 2005]. Tijdschrift voor Slavische literatuur, nr. 43, 2006, p. 75-77.
Withuis, Jolande. Juliana: vorstin in een mannenwereld. Amsterdam: De Bezige Bij, 2016.
Jan Paul Hinrichs

.jpg)



















